ENDÜSTRİ 4.0 DÖRDÜNCÜ SANAYİ DEVRİMİ NEDİR ? - 1
05 Aralık 2017
/
Utkan BOSTANCI

Sanayi 4.0: Nasıl Keşfettik?

Sanayi 4.0’ı tam anlamak adına, bugüne kadar sanayinin geçirdiği bütün evrimsel sürece tarihsel sıra ile kısaca göz atalım.

Sanayi 1.0 (Endüstri 1.0): İngiltere’de başladı. 18. ve 19. Yüzyılda üretim süreçlerinde buharlı makineler yer almaya başladı. Makineleşmenin artması karlılığı o günün koşulları içerisinde maksimize etti ve sermaye birikiminin artması süreci Sanayi Devrimi olarak adlandırıldı. Sanayi 1.0’ın ana gündem konusu buharlı makineler idi. Sanayi 1.0’ın sonucunda kırsal yerleşmeler kentsel merkezi yerleşim yerlerine kaydı. Batı ile Doğu arasındaki belirgin teknoloji farkı Sanayi 1.0 ile başladı.

Sanayi 2.0 (Endüstri 2.0): Bu dönemde endüstriyel standardizasyon sağlandı. Günümüzde geçerliliğini sürdürmeye devam eden çağdaş üretim yaklaşımının temeli Sanayi 2.0 Devrimi’nde atıldı. Seri imalat bantlarıyla aynı miktar ürünün daha düşük maliyetle üretilebilmesi sebebiyle daha önce sadece belirli seçkin sınıfların ulaşabileceği çoğu endüstriyel ürün daha büyük kitlelere ulaşma şansı yakaladı.

Sanayi 3.0 (Endüstri 3.0): 2. Sanayi Devrimi sırasında standardize edilmiş üretim bantları elektronik devreler ve yazılımlar ile entegre çalışmaya başladı. Bir diğer anlamda, üretim bantları akıllandı.

Sanayi 4.0 (Endüstri 4.0): Üretim bandındaki cihazlar birbirlerinden bağımsız olarak kendi işlerini optimize edebilir ve kendi işini özelleştirebilir hale geldiler. Birbirleri ile de haberleşen ve daha önce insan gücüyle günlük, haftalık, aylık çıkarılabilen raporlar 4.0 sonrasında anlık olarak yapılmakta ve yine anlık karar alınabilmektedir.


Sanayi 4.0: Nasıl Doğdu?

2011 yılında Hannover Fuarı'na katılan Alman sanayicilerce ortaya atılan Endüstri 4.0 (Sanayi 4.0) kavramı sadece Türkiye için değil dünya için de yepyeni bir kavram. Şüphesiz, her yeni kavram gibi tartışılmaya, tartışıldıkça da kapsamını genişletmeye devam ediyor. Tüm bu tartışmalara rağmen Sanayi 4.0 fikrine dair açık, ayakları yere basan bir tanımı günümüz dünyasından yapabilmek mümkün. Zira hangi sorunu çözmek için öne sürüldüğü, neyi başarmak istediği oldukça net bir sistem ile karşı karşıyayız. Esasen, süregelen bütün tartışma, tanımı belli olan bu işin nereye kadar varabileceği noktasında ilerliyor.


Sanayi 4.0: Nedir?

Dördüncü Sanayi Devrimi, daha yaygın kullanılan şekliyle Sanayi 4.0 (Endüstri 4.0); üretim bandındaki cihazların birbirleriyle haberleşmesi, bu haberleşme esnasında her bir cihazın özellikle verimliliği yükseltecek veri setleri oluşturması, BIG DATA olarak nitelenen bu veri setlerinin ortak bir sanal ortamda toplanması, toplanan verilerin anında işlenmesi ve bu işlenmiş veriler ışığında üretim bandının insan faktöründen bağımsız olarak eylemler ve işlemleri gerçekleştirmesi üzerine inşa edilmiş sanal ve kolektif çalışan sistemler bütünüdür.
Kısacası, üretim bandındaki cihazların birbirlerinden bağımsız olarak kendi işlerini optimize edebilir ve kendi işini özelleştirebilir hale gelmesidir.

Peki, bu süreç nasıl işliyor?

Kısaca IoT (Internet of Things) olarak bilinen Nesnelerin İnterneti, internet servisleri ve inisiyatif alabilen üretim cihazlarının birbirleriyle ve tek büyük bir sanal beyin ile haberleşmesi, bu haberleşmenin sonucunda karar verebilmesiyle Sanayi 4.0 karşımıza çıkıyor.  


Sanayi 4.0: Avantajları Neler?

  • Akıllı Üretim
  • Enerji Tasarrufu
  • Düşük Maliyet İle Üretim
  • Zaman ve Kaynak Tasarrufu


Sanayi 4.0’a Daha Yakından Bakmak

Sanayi 4.0 tek başına bir sistem değil, ayrı ayrı sistemlerin senkronize edilmesi sonucu elde ettiğimiz bir çıktı aslında.
Gelin, bu bileşenlerin neler olduğuna hep beraber göz atalım:

Nesnelerin İnterneti: Çağımızda çevresel aygıtlar ve otomatik denetleyicilerin hiyerarşik yapılar içinde birbirleriyle uyumlu halde çalışması mümkün. Ancak, Sanayi 4.0 ile birlikte daha fazla cihaz, daha fazla standart ağ protokolleriyle donatılmış olacak. Nesnelerin İnterneti kavramı sayesinde, cihazlar otonom olarak verileri işleyecek, birbirleriyle haberleşecek ve her bir ayrı veri merkezi bir karar kontrol sistemince teyit edilecektir.

Dijital Modelleme: 3 Boyutlu modelleme ve baskı makineleri günümüz dünyasında özellikle yeni bir ürünün üretim aşamasında sıkça başvurulan bir teknoloji haline geldi. Bu teknoloji sayesinde hem ekipman montajı için gereken süre minimize ediliyor hem de hatalı üretim riski neredeyse sıfıra iniyor.

BIG DATA ve İşlenmesi: Pek çok farklı veri setinin bir araya getirip işleyerek; ürün kalitesini optimize etmek, ekipman verimliliği sağlamak, personel verimliliğini maksimize etmek, kaynak tasarrufu sağlamak için kendi başına karar verebilen sistemler bütünüdür.

Yatay ve Düşey Entegre Sistemler: Üretimden satışa pek çok bilgi sistemi günümüzde kullanılmaktadır fakat bunların arasında entegrasyon bulunmamaktadır. Üretim, satış, pazarlama, lojistik gibi pek çok farklı alandaki bilgi sistemlerini de birbirileriyle haberleşen bir hale getirip bütünleştiren kurum içi ve şirketler arası bir sistem yaklaşımıdır.

Bulut Teknolojileri: Sanayi 3.0 ile bulut sistemine geçildi fakat Sanayi 4.0’ın daha gelişmiş, milisaniyelerle tepki veren ve daha çok datayı daha akıllı biçimde biriktiren bir bulut teknolojisi hedefi var.

Bilgi Güvenliği: Kurum içi ve kurumlar arası bu kadar çok verinin paylaşıldığı bir sistemde, bilgi güvenliği ve bu güvenliği sağlayan yeni teknolojilerin artan bir ihtiyaç olacağı kaçınılmaz bir gerçektir.