GEM - KÜRESEL GİRİŞİMCİLİK İZLEME - RAPORU YAYINLANDI (2016-17 DÖNEMİ)
07 Aralık 2017
GEM Araştırma Programı, London Business School ve Babson College tarafından 1999 yılında başlatılan bir inisiyatif olup, katılımcı ülkelerde girişimcilik düzeyinin belirlenmesine yönelik araştırmalar yapmakta ve girişimcilik faaliyeti ile ülkelerin kalkınmışlık düzeyi arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmaya çalışmaktadır. 1999 yılında 10 olan katılımcı ülke sayısı 2016 yılında 65’e yükselmiştir. Türkiye 2006 yılından bu yana KOSGEB’in liderliğinde araştırmaya katılmaktadır.

GEM 2016 Raporuna göre Türkiye’de Erken Dönem Girişimcilik Aktivitesi 2015 yılında yüzde 17,4 iken, 2016 yılında yüzde 16,1’e düşmüştür. Ancak bu oran, Türkiye’nin içinde bulunduğu verimlilik güdümlü ekonomilerin ortalamasından (%14) yüksektir. GEM katılımcı ülkeleri 2008 yılından bu yana Küresel Rekabetçilik Raporu sınıflandırmasına paralel olarak üç grupta incelenmektedir:
  • Faktör odaklı ekonomiler
  • Verimlilik odaklı ekonomiler
  • İnovasyon odaklı ekonomiler
Türkiye bu sınıflandırmada Verimlilik Odaklı Ekonomiye sahip ülkeler arasında yer almaktadır.

Aşağıdaki tabloda Türkiye’ye ait GEM araştırma sonuçları (Erken Dönem Girişimcilik Aktivitesi) yıllar bazında verilmektedir. Erken dönem girişimcilik aktivitesi 18-64 yaş arası nüfus içerisindeki potansiyel girişimci (herhangi bir iş kurma eylemi içinde olan) ve yeni girişimci (42 aydan kısa bir süredir herhangi bir işletmenin sahibi olan) oranlarının toplamına eşittir.

YıllarKuruluş dönemi (Erken Dönem) girişimcilik aktivitesi
20066,1
20075,6
20086,0
2009-
20108,6
201111,9
201212,2
201310,2
201419,0
201517,4
201616,1

Erken dönem girişimcilik aktivitesinin, faktör odaklı ekonomilerde artma eğilimi gösterirken, inovasyon odaklı ülkelerde azaldığı görülmektedir. 2016 yılı GEM Raporuna göre faktör odaklı ekonomilerde bu oran ortalama %17, verimlilik güdümlü ekonomilerde %14, yenilik odaklı ekonomilerde ise %9 olmuştur.

Kuzey Amerika'da girişimcilerin %39’u yenilikçi özelikte iken, Afrika’da bu oran %20'dir. Türkiye’de ise yenilik yapan girişimcilerin oranı %30,1’dir.

2016 yılı GEM Raporunda yer alan Türkiye ülke profili aşağıda özetlenmektedir.

Toplumsal değer ve algılar
Oran (%)64 ülke sıralamasında Türkiye’nin yeri
Fırsat algısı49,619
Girişimcilik kapasitesi54,222
Başarısızlıktan korkmama30,946
Girişimcilik niyeti30,317
Girişimcilik statüsü72,124
Kariyer fırsatı80,85


Fırsat algısı 18-64 yaş arası nüfus içinde ülkede girişimcilik fırsatları olduğunu düşünenlerin, girişimcilik kapasitesi algısı ise girişimcilik bilgi ve becerisine sahip olduğunu düşünenlerin oranıdır. Türkiye’de girişimcilik fırsatları olduğunu düşünen 18-64 yaş arası nüfus içinde başarısızlık korkusu olmayanların oranının %30 olduğu görülmüştür. Herhangi bir girişimcilik faaliyeti içerisinde olmayan 18-64 yaş arası nüfus içinde gelecek üç yıl içinde bir iş kurmaya niyetli olanların oranı ise %30,3’tür. Başarılı girişimcilerin statü sahibi olduğunu düşünenlerin oranı %72, girişimciliği tercih edilebilir bir kariyer fırsatı olarak görenlerin oranı ise %80,8’dir. Bu oranla Türkiye, araştırmaya katılan 64 ülke içerisinde 5. Sırada yer almaktadır.

Girişimcilik aktivitesi
Oran (%)64 ülke sıralamasında Türkiye’nin yeri
Erken dönem girişimcilik aktivitesi16,114
Kurulu işletmeler9,415
Çalışan girişimciliği3,626

Kurulu işletmeler, 18-64 yaş arası nüfus içinde 42 aydan uzun bir süredir bir işletmenin sahip-yöneticisi konumunda olanların oranını gösterirken, toplam girişimcilik aktivitesi-kuruluş dönemi girişimcilik faaliyeti ve kurulu işletme faaliyeti içerisinde olanların toplamını belirtmektedir. Çalışan girişimciliği ise, 18-64 yaş arasındaki nüfus içerisinde iş yerinde herhangi bir girişimcilik faaliyetinde bulunan (yeni ürün/hizmet geliştirmek, yeni bir birim kurmak vb.) çalışanların oranıdır.

GEM araştırmasında yer alan bir başka boyut, Girişimcilik Ekosistemi Algısıdır. Girişimcilik ekosistemine ilişkin uzman görüşleri aşağıdaki ekosistem bileşenlerini kapsamaktadır (Likert değerlendirmesi: 1 çok yetersiz, 9 çok yeterli).

  • Finansman
  • Hükümetin girişimcilik politikası
  • Girişimcilik programları
  • Girişimcilik eğitimi
  • Ar-Ge transferi
  • Ticari ve hukuki altyapı
  • İş kurma mevzuatı
  • Fiziki altyapı
  • Kültürel ve sosyal normlar


2016 GEM Raporuna göre Türkiye’deki Girişimcilik ekosistemine ilişkin uzman görüşleri aşağıdaki grafikte gösterilmektedir.



GEM Konsorsiyumu tarafından 1999 yılından bu yana yapılan tüm çalışmalara ilişkin raporlara www.gemconsortium.com adresinden ulaşılabilir.

Kobi Gurusu Öner