İŞ KURMA ALTERNATİFLERİ NELERDİR ?
06 Nisan 2018
/
Haliloğlu, N. ve Müftüoğlu, T. 2013, Nasıl Girişimci Olunur? 3.Baskı, Turhan Kitabevi, Ankara

Kendi işinizi kurmaya karar verdiğiniz zaman; önünüzde bazı seçenekler mevcuttur:

  • Mevcut bir işletmeyi devralabilir veya bu işletmeye ortak olabilirsiniz.
  • Yeni bir işletme kurabilirsiniz.
  • Franchise işletmesi kurabilirsiniz.

Hangi seçeneğe karar verirseniz verin avantajlar, dezavantajlar ve diğer dikkat edilmesi gereken konular hakkında bilgi sahibi olmanız ve bir değerlendirme yapmanız gerekir.

MEVCUT BİR İŞLETMEYİ DEVİRALIRKEN VEYA İŞLETMEYE ORTAK OLURKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR NELERDİR?

Mevcut bir işletmeyi devralmanın en büyük avantajı ürünü/hizmeti, pazarı, müşterileri, hatta personeli mevcut bir işe başlayabilmektir. Kurulu bir işletmenin, hemen kullanılabilecek bir tedarikçi havuzu da mevcuttur. Böylece mevcut bir işletmeyi devralan (veya bu işletmeye ortak olan) girişimci, yeni bir işletme kurulurken gerekli zaman, para ve enerjiden tasarruf sağlayacaktır. Ancak bütün bunlara sahip olmanın karşılığında, devir/satın alma ücreti olarak yüksek bir meblağ ödemeniz söz konusu olabilir. Mevcut bir işletmeyi devralmadan önce, işletmenin satılma nedeni hakkında bilgi sahibi olmalısınız. İşletme, zarar etmekte olduğu için devrediliyor olabilir. Sahip olduğu donanım eskimiş ve verimliliği kaybetmiş olabilir. Stokta bulunan ürünler satılabilme özelliğini yitirmiş olabilir. Bütün bu faktörleri göz önünde bulunduran bir araştırma, inceleme ve değerlendirme yapmadan, mevcut bir şirketi devralmak için karar vermeyiniz! Özellikle üzerinde durmamız gereken konular şunlardır:

  • İşletme neden devrediliyor?
  • İşletmenin güçlü ve zayıf yönleri neler?
  • Müşteri ve Pazar potansiyeli nasıl? Azalıyor mu? Artıyor mu?
  • Rakiplerin durumu nasıl?
  • Şirketin fiziki varlıkları ne durumda? Bu varlıklar karşılığında istenen bedel uygun mu?
  • Devir fiyatının belirlenmesinde şirketin soyut varlıkları (marka, patent, güvenilirlik ve tanınmışlık) göz önünde bulunduruluyor mu?
  • Yönetim sistemi ve çalışanların nitelikleri, devir sonrası için de uygun mu?
  • Şirketin başarısı, hâlihazırdaki sahipleri ve yöneticilerine ne derece bağlı?
  • Yakın geçmişte yatırım, ürün geliştirme, inovasyon konusunda çalışmalar yapılmış mı?
  • Mali kayıtlar ve tablolar incelendiğinde karlılık ve nakit akımı açısından nasıl bir durum gözleniyor? Geçmiş yılların gelir tabloları ve bilançoları incelendiğinde, karlılık nasıl bir eğilim izliyor? Geleceğe yönelik artış sinyalleri var mı?
  • Mali, hukuki ve diğer yükümlülükler neler?
  • Alacakların tahsil edilebilme durumu nasıl?
  • Şirketin yapmakta olduğu iş, sizin nitelikleriniz ve kaynaklarınız açısından uygun mu?

Bir işletmeyi devralırken yapılması gerekenler, sıfırdan bir işletme kurulurken yapılması gereken araştırma, planlama ve hesaplama çalışmalarına çok benzer. Mevcut işletme üzerinde yaptığınız inceleme, işletmenin karlı olmadığını gösteriyorsa, bunun nedenlerini araştırmanızda fayda vardır. Belirlediğiniz zayıflıkları ( örneğin; yönetimin başarısızlığı, yetersiz tanıtım vs.) ortadan kaldırarak başarısızlık durumunu tersine çevirmeniz mümkün olabilir.