JIM POSS - BIGBELLY
22 Aralık 2017

Jim Poss, 2003 yılında Boston (ABD) sokaklarından birinde gezinirken, bir çöp kamyonunun, yaklaşık 30 metre aralıklarla caddelere yerleştirilmiş olan çöp bidonlarını boşaltma esnasında trafiği tıkadığını, egzoz gazı çıkararak kirlilik oluşturduğunu ve bidonlardan taşan çöplerin caddeye yayıldığını gördü. Ayrıca, günde birkaç kez boşaltım işlemi gerçekleştiren çöp kamyonu bidonlara yanaştığında bidonların önemli bir kısmı henüz dolmamış durumda olabiliyordu. Bu da kamyonun gereksiz bir işlem yapması demekti. Jim, ‘Çöp toplama işinin daha iyi bir yolu olmalı’ diye düşündü.

Jim yaptığı araştırma sonunda çöp kamyonlarının işletimi en pahalı iş makineleri olduğunu, belediyelerin yakıt sarfiyatı az araçlarla daha uygun çöp toplama rotaları arayışı içinde olduğunu tespit etti. Jim belediyelerin, toplam maliyeti ve çevresel etkileri azaltmak açısından bu arayışlarının doğruluğu konusunda endişe duymuştu.

Çeşitli paydaşlarla yaptığı görüşmelerden sonra problemi tersinden değerlendirmeye karar verdi: Çözüm yolu, daha verimli bir çöp toplama süreci oluşturmak değil, daha az sıklıkla çöp bidonlarının boşaltılmasını sağlamak olabilirdi. (Bakış açısını değiştirmek) Çöp bidonlarına sıkıştırılarak daha fazla çöp sığdırılabilirse bu bidonların sık sık boşaltılmasına ihtiyaç kalmayacaktı. Çöpün daha seyrek aralıklarla toplanması böylece toplama maliyetini ve kirliliği azaltacaktı. Bidonlardan çöplerin taşması engellenerek caddeye saçılan çöp miktarı da azalacaktı.

Güneş enerjisi teknolojileri konusunda uzman olan Jim, kafasından çözüm yolları düşünmeye başladı: Güneş enerjili çöp sıkıştırıcı, okyanus dalgalarından elektrik enerjisi üretimi vs. (Jim sonraki yıllarda bir konuşmasında balayında iken bile çöp kamyonlarını incelediğini ve fotoğraflarını çektiğini itiraf etti.) Araştırmalarını derinleştiren Jim, oluşturduğu ekiple birlikte mevcut bidonlardan 5 kat daha fazla çöp almasını sağlayan ve güneş enerjisiyle çalışan, ‘İri Göbek- BigBelly’ adını verdiği çöp bidonu sıkıştırıcısını geliştirdi. Böylece çöp toplama sıklığını azaltarak yakıt tasarrufu ve çöp kamyonu emisyonunun %80 oranında azalmasını sağlayan bir yeniliğe imza attı. Ayrıca bidonların ne zaman boşaltılması gerektiğini haber veren online yönetim sistemini kurdu. Melek yatırımcılar tarafından fonlanan işletmesini (Seahorse Power Co.) üniversitede master yaparken kuran Jim, imalatçı bir firmayla anlaşarak ürünün imal edilmesini sağladı ve ilk satışını 2004 yılında yaptıktan sonra 2009 yılına kadar 3000 adet satış gerçekleştirdi. (Kaynak: Harvard Business Review, Eylül 2011).

Hikâyede görüldüğü üzere Jim, gözlemlediği bir problemi güneş enerjisi alanındaki deneyimi ile birleştirerek bir fırsata dönüştürdü. Yaratıcı düşüncesini araştırma, düşünme ve planlama süreciyle destekledi. Müşteriye sunulan değer (belediyelerin çöp toplama maliyetinin azaltılması) ve destek ağlarından yararlandı.

Kaynak: Haliloğlu, N. ve Müftüoğlu, T. 2013, Nasıl Girişimci Olunur? 3.Baskı, Turhan Kitabevi, Ankara

Kategoriler

Kobi Gurusu Öner