KOBİLER İNOVASYON YAPABİLİR Mİ?
11 Eylül 2019

GİRİŞİMCİ SORUSU: KOBİ'ler inovasyon/yenilikçilik yapabilir mi?


KOBİ GURUSU: Bir KOBİ varlığını sürdürebilmek, kontrollü büyüyebilmek ve özellikle kârlılığını arttırabilmek için aşağıda listelenen soruları kendi kendisine soruyor olmalıdır:

• Ürün / hizmetlerimizle rakiplerimizden nasıl farklılaşabiliriz?
• Mevcut ürün / hizmet yelpazemiz (ürün çeşitliliğimiz) yeterli mi?
• Satış sonrası ve tamamlayıcı hizmetlerimiz yeterli mi?
• Yeni ürün / hizmet geliştirme kapasitemiz rekabette üstünlük sağlıyor mu?
• Yenilikçi ürün / süreç geliştirmek için işbirliği yapıyor muyuz?
• İnovasyon kültürü deyince ne anlıyoruz?

Hangi sektör olursa olsun, bir firma rakipleriyle aynı ürünü / hizmeti aynı şekilde sunuyorsa tek rekabet şansı fiyatını düşürmektir. Bu durumda da kontrollü büyümekten söz edilemeyeceği gibi varlığını sürdürebilmesi bile oldukça zordur. Bu durumda tek çıkar yol firmanın kendini rakiplerinden olumlu yönde farklılaştırmasıdır. İşte bu noktada İNOVASYON gündeme gelmektedir. İnovasyon ile sadece kuvvetli bir ARGE birimi ile yeni ürünler geliştirmek, buluşlar yapmak akla gelmemelidir. İnovasyon tabiri ile “roket bilimi” anlaşılmamalıdır. İnovasyon pek çok farkı şekilde gerçekleştirilebilir.

İnovasyonun sözlük anlamı: “yeni ve farklı bir sonuç”, “yeni ve değişik bir şey yapmak” olarak görülmektedir. Ama inovasyonun, teknik anlamda kullanımında bu tanımları aşan bir durum vardır. İnovasyon sözcüğü, Türkçe ’de “yenilik, yenilenme, yenilikçilik” gibi sözcüklerle karşılanmaya çalışılsa da, anlamı tek bir sözcükle ifade edilemeyecek kadar geniştir.

Gerçek anlamında inovasyon; işletme içi uygulamalarda, iş yeri organizasyonunda veya dış ilişkilerde yeni ve önemli derecede iyileştirilmiş bir ürün (hizmet) veya süreç veya pazarlama yöntemi veya organizasyonel yöntem veya iş modelinin gerçekleştirilmesidir. Görüldüğü gibi inovasyon sadece yeni ürün / hizmet ile sınırlı değildir. Firmaya kazanç sağlayacak her tür yenilik inovasyon kapsamı içinde olacaktır. Kısaca inovasyon, kazandıran yenilik olarak nitelenir.

En basit tanımıyla inovasyon, farklı, değişik, yeni fikirler geliştirmek ve bunları uygulamaktır. Bu fikirlerin hayata geçirilmesi ve ortaya ürün, hizmet veya iş yapış yöntemlerinin çıkarılmasıyla ve ardından bu ürün ve hizmetlerin satılmaya veya iş yapış yöntemlerinin uygulanmaya başlanmasıyla inovasyon yapılmış olur.

Literatüre göre inovasyon türleri dört ana başlıkta toplanır:

• Ürün İnovasyonu (Mal ve Hizmet)
• Süreç İnovasyonu
• Pazarlama İnovasyonu
• Organizasyonel İnovasyon

İnovasyon, tek başına teknolojiye yatırım yapmak değildir. İnovasyon, sadece Ar-Ge demek değildir. Ar-Ge yenilik sürecinde hayati bir rol oynamakla birlikte, çoğu yenilik faaliyeti Ar-Ge bazlı değildir ve yüksek vasıflı işçilere, diğer firma ve araştırma kurumlarıyla etkileşimlere ve bilgi öğrenimi ve kullanımını olası kılan bir organizasyonel yapıya dayanmaktadır. İnovasyon, kuruluşun tamamını kapsaması gereken bir faaliyettir. Tek bir birime bağlı değildir. İnovasyon, yerleşik ve sürekliliği olan bir faaliyettir.

Finlandiya eski Başbakanı Esko Aho “ARGE parayı bilgiye döndüren, İnovasyon ise bilgiyi paraya döndüren süreçtir” demiştir. Firmalar küçük ya da büyük olsunlar ARGE birimine sahip olmak ve yeni buluşa yönelik ürünler üzerinde ARGE yapmaya zorunlu değillerdir ancak inovasyon düşüncesi sürekli iş hayatlarının özünde yer almak zorundadır.

İnovasyon süreci, bilginin ekonomik ve toplumsal faydaya dönüştürülmesi olarak tanımlanır. Bu nedenle de teknik, ekonomik ve sosyal süreçlerin oluşturduğu bir bütündür. Bireylerde ve toplumda değişime olan istek, yeniliğe açıklık ve girişimcilik ruhuyla özdeşleşen bir kültür gerektirir. İnovatif düşünce kültürüne sahip bireyler yeni fikirler ortaya çıkarırlar. İşte bu yapıyı oluşturacak sistematiğe İnovasyon Kültürü denilmektedir. Her firmada nasıl kalite sistemi, satış sistemi, yönetim sistemi varsa inovasyon kültürü de bir sistematik içinde devamlı var olmalıdır.

İnovasyon kültürü temelde iki esas elemana sahiptir. Bunlar İnovasyon Altyapısı ve İnovasyon İstek ve Eğilimi ’dir. Altyapı inovasyona uygun nitelikli eleman, inovasyon fikrini benimsemiş bir patron, inovasyona uygun yerleşim alanı ve inovasyona uygun organizasyondur. Bunlar elbette önemlidir ancak istek ve eğilim olmadan fonksiyonsuz kalırlar. Peki, istek ve eğilimi devamlı aktif tutabilecek bir sistematik nasıl sağlanabilir?

İnovasyon istek ve eğilim sistematiği temelde dört ana elemandan oluşur. Bunlar; Teşvik, Ödül, Geri Bildirim ve Takiptir. Elemanlar sistematik bir şekilde teşvik edilmeli ve ödüllendirilmeli, elemanlardan, müşterilerden ve tedarikçilerden düzenli geri bildirim alınmalıdır. Bunlar rastgele yapılmamalı, bunun için bir sistem kurulmalıdır. Ayrıca yeni ürün veya çalışmalar, yeni malzemeler, yeni süreçler sistematik olarak takip edilmelidir. Ancak bunların hepsi bir arada olduğunda firmadaki inovasyon kültürünün varlığından bahsedilebilir.

Sonuç olarak, “KOBİ'ler inovasyon/yenilikçilik yapabilir mi?” sorusu bir soru olmaktan çıkmalıdır. Çünkü İnovasyon bir seçenek değil bir zorunluluktur. Kimse “KOBİ’ler satış yapmalı mı?” diye sormaz. Benzer şekilde İnovasyon da firmaların sürdürülebilirliği için önem taşıyan bir ihtiyaçtır. Firmalar inovasyon kültürünü tesis edecek yöntem ve araçları kendi çalışma koşul ve ortamlarına uygun olacak şekilde sağlamalıdırlar.

Kategoriler

Kobi Gurusu Öner